Bách Mã & Bát Mã: Lựa Chọn Họa Tiết Ngựa Cho Năm Bính Ngọ

05/01/2026

Năm Bính Ngọ 2026 mang biểu tượng của ngựa – hình ảnh gắn liền với hành động, vận hội và sự hanh thông trong văn hóa Á Đông. Trong thiết kế Hộp Tết, họa tiết ngựa không chỉ đóng vai trò trang trí mà còn là ngôn ngữ biểu trưng phong thủy, truyền tải thông điệp chúc phúc, định hướng năng lượng và thể hiện tầm nhìn của thương hiệu.

Trong thực hành thiết kế hiện nay, hai chủ đề ngựa phổ biến và hiệu quả nhất là “Bách Mã” – 100 con ngựa“Bát Mã” – 8 con ngựa. Mỗi chủ đề mang một trạng thái thẩm mỹ và ý nghĩa phong thủy khác nhau, phù hợp với những mục tiêu, đối tượng và giai đoạn phát triển riêng.

Bài viết dưới đây tập trung giới thiệu các hình mẫu ngựa kinh điển, làm nền tảng cho hai chủ đề này. Đồng thời, phân tích ý nghĩa phong thủy và hướng dẫn lựa chọn họa tiết ngựa phù hợp, giúp Hộp Tết Bính Ngọ 2026 vừa thẩm mỹ, vừa mang thông điệp may mắn, tài lộc và thành công.

⚠ Bài viết thuộc bản quyền của newlifepack.com. Vui lòng chia sẻ từ trang này hoặc trích dẫn có ghi nguồn.

Bách Mã & Bát Mã: Lựa Chọn Họa Tiết Ngựa Cho Năm Bính Ngọ
Một phiên bản Bát Mã Truy Phong (八马追风, Eight Horses Chasing the Wind) – nguồn: internet

 

1. Bách Tuấn Đồ 《百骏图》

❖ Danh tác cung đình triều Thanh

Bách Tuấn Đồ (百骏图, One Hundred Horses) là tác phẩm tiêu biểu của Lang Thế Ninh (郎世宁, Giuseppe Castiglione, 1688–1766), họa sĩ người Ý và là nhà truyền giáo Dòng Tên (Jesuits), hoạt động tại Trung Quốc dưới triều Thanh. Ông là nhân vật then chốt trong lịch sử mỹ thuật cung đình thế kỷ XVIII, nổi bật với vai trò dung hòa kỹ thuật hội họa phương Tây với thẩm mỹ truyền thống Trung Hoa. Castiglione từng phục vụ liên tiếp dưới ba triều vua Khang Hy, Ung Chính và Càn Long, giữ vị trí họa sĩ cung đình có ảnh hưởng sâu rộng.

Tác phẩm Bách Tuấn Đồ được hoàn thành năm 1728, dạng tranh cuộn (handscroll) khổ lớn, kích thước khoảng 94,5 × 776,2 cm. Bản gốc hiện lưu giữ tại Bảo tàng Cung điện Quốc gia, Đài Bắc. Tranh mô tả cảnh một trăm con ngựa trong không gian thảo nguyên rộng mở, với nhiều tư thế và trạng thái khác nhau như đứng, nằm, chạy, nghỉ ngơi, tạo nên nhịp điệu thong thả và hài hòa.

Về nghệ thuật,

Bách Tuấn Đồ thể hiện rõ phong cách đặc trưng của Castiglione: vận dụng kỹ thuật sáng – tối (chiaroscuro) và phối cảnh tuyến tính của hội họa phương Tây để tạo khối, chiều sâu và cảm giác không gian, đồng thời duy trì bố cục liên tục và nhịp điệu thị giác của tranh cuộn truyền thống Trung Hoa. Sự kết hợp này tạo nên một hình thức tạo hình mới, khác biệt với thủy mặc truyền thống nhưng vẫn phù hợp với thẩm mỹ cung đình nhà Thanh.

Tác phẩm được xem là dấu mốc quan trọng trong lịch sử giao lưu mỹ thuật Đông – Tây, phản ánh lý tưởng thái bình, trật tự và sự thịnh trị của đế quốc Thanh ở giai đoạn cực thịnh.

Bách Mã & Bát Mã: Lựa Chọn Họa Tiết Ngựa Cho Năm Bính Ngọ
Bách Tuấn Đồ (百骏图) của Lang Thế Ninh (郎世宁) – nguồn: internet

 

❖ Họa tiết Bách Mã trong thiết kế Hộp Tết

Cảm hứng từ Bách Tuấn Đồ của Lang Thế Ninh, họa tiết Bách Mã được thể hiện bằng hình ảnh đàn ngựa đông đảo trong trạng thái tĩnh tại, trật tự và hài hòa, tôn vinh vẻ đẹp khỏe khoắn, cao quý và sức sống bền bỉ. Không gian rộng mở cùng nhịp điệu cân bằng của các chú ngựa tạo nên cảm giác ổn định và viên mãn.

Trong văn hóa Á Đông, Bách Mã là biểu tượng của phồn thịnh, thái bình và sự bền vững lâu dài. Hình ảnh nhiều cá thể cùng tồn tại trong trật tự phản ánh một tập thể gắn kết, phát triển hài hòa và vững vàng theo thời gian.

Ứng dụng trong thiết kế Hộp Tết, họa tiết Bách Mã đặc biệt phù hợp với các doanh nghiệp có nền tảng vững chắc, truyền tải thông điệp ổn định – đoàn kết – duy trì vị thế dẫn đầu, đồng thời gửi gắm lời chúc thịnh vượng và trường tồn trong năm mới.

 

2. Lục Tuấn Đồ 六骏图

❖ Đỉnh cao tạo hình ngựa hiện đại

Lục Tuấn Đồ (六骏图, Six Galloping Horses) là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất của Từ Bi Hồng (徐悲鴻, Xu Beihong, 1895–1953) – bậc thầy hội họa, người được mệnh danh là “người cha của hội họa hiện đại Trung Quốc”. Ông nổi tiếng nhất với những bức tranh vẽ ngựa bằng mực tàu, kết hợp điêu luyện giữa bút pháp thủy mặc truyền thống với kỹ thuật giải phẫu học phương Tây.

Tác phẩm Lục Tuấn Đồ được sáng tác năm 1942, trong bối cảnh Trung Quốc đang trải qua giai đoạn chiến tranh và khủng hoảng sâu sắc. Nội dung tranh lấy cảm hứng từ “Thiên Mã Ca” (天马歌) trong “Nhạc Phủ Thi Tập” (乐府诗集), thuộc hệ thống ca từ tế tự cổ đại. Tác phẩm khắc họa sáu con ngựa phi nước đại với thân hình dồn về phía trước, cơ bắp căng tràn, vó ngựa dồn dập, tạo nên nhịp điệu mạnh mẽ của tốc độ và uy lực. Vượt lên trên miêu tả hình thể, hình tượng ngựa phi trở thành ẩn dụ cho sức sống bền bỉ, ý chí kiên định và khát vọng bứt phá, thể hiện niềm tin của con người vào khả năng xoay chuyển vận mệnh giữa nghịch cảnh lịch sử.

Về mặt tạo hình,

tác phẩm thể hiện sự giao thoa rõ nét giữa bút pháp thủy mặc Trung Hoa mang tính ước lệ với kỹ thuật giải phẫu tả thực của hội họa phương Tây, chịu ảnh hưởng từ chủ nghĩa hiện thực (Realism) Pháp. Điều này được thể hiện qua cách xử lý cấu trúc cơ thể, hệ cơ và chuyển động của ngựa một cách khoa học chính xác. Bố cục mang tính động liên hoàn, các hình khối và hướng chuyển động nối tiếp nhau, tạo nhịp điệu thị giác mạnh mẽ và cảm giác vận động không ngừng lan tỏa trên toàn bộ mặt tranh.

Bằng tư duy cách tân mạnh mẽ,

Từ Bi Hồng đã thực hiện một cuộc cách mạng trong hội họa đề tài ngựa, phá vỡ lối vẽ mập mạp, ủy mị của thời Thanh để khai sinh hình tượng “Bôn Mã” (奔马) — những con ngựa phi nước đại, gầy guộc, gân guốc nhưng tràn đầy sức mạnh nội lực, tinh thần chiến đấu và khát vọng tự do của dân tộc trong thời kỳ khủng hoảng. Thần vận trong tranh ông được ca ngợi qua câu thơ kinh điển của Đỗ Phủ: “Nhất tẩy vạn cổ phàm mã không” (一洗万古凡马空), khẳng định rằng những chú “thần mã” của Từ Bi Hồng đã xóa tan hoàn toàn hình ảnh ngựa tầm thường, dung tục của nhiều đời trước.

Lục Tuấn Đồ được xem là đỉnh cao nghệ thuật về tạo hình của Từ Bi Hồng, thể hiện rõ tư duy dung hợp Đông – Tây, trở thành khuôn mẫu mới của họa tiết ngựa hiện đại. Giới chuyên môn đánh giá Lục Tuấn Đồ là dấu mốc quan trọng, đánh dấu bước chuyển mình căn bản của hội họa Trung Quốc từ truyền thống sang hiện đại.

Bách Mã & Bát Mã: Lựa Chọn Họa Tiết Ngựa Cho Năm Bính Ngọ
Lục Tuấn Đồ (六骏图) và một số tranh ngựa khác của Từ Bi Hồng (徐悲鴻) – nguồn: internet

 

3. Bát Mã Truy Phong 八马追风

Bát Mã Truy Phong (八马追风, Eight Horses Chasing the Wind) là một đề tài tranh phong thủy có nguồn gốc từ văn hóa Trung Hoa, trong đó hình tượng tám con ngựa phi nước đại tượng trưng cho tốc độ, sức mạnh tập thể và khát vọng chinh phục những đỉnh cao mới.

Trong lịch sử mỹ thuật Trung Hoa, không tồn tại một tác phẩm nào được xem là “nguyên bản tuyệt đối” cho đề tài này. Các biến thể của Bát Mã Truy Phong đã xuất hiện từ khá sớm, ít nhất từ thời Đường – Tống, và được các họa sĩ diễn giải linh hoạt theo ngôn ngữ tạo hình, tư tưởng thẩm mỹ và bối cảnh lịch sử của từng giai đoạn.

Bách Mã & Bát Mã: Lựa Chọn Họa Tiết Ngựa Cho Năm Bính Ngọ
Một phiên bản Bát Mã Truy Phong (八马追风, Eight Horses Chasing the Wind) – nguồn: internet

Phân tích từ vựng “Bát Mã Truy Phong”

  • Bát (八): Số tám – trong quan niệm phong thủy Á Đông là con số cát tường, đồng âm với “phát”, hàm ý phát đạt, trọn vẹn và viên mãn.
  • Mã (马): Ngựa – biểu trưng cho sức mạnh, tốc độ và tinh thần xông pha, dũng mãnh
  • Truy (追): Theo đuổi – hướng tới mục tiêu, kiên trì, không chần chừ
  • Phong (风): Gió – biểu trưng cho tốc độ tối đa, tự do, phiêu lưu và uy lực mạnh mẽ

→ Bát Mã Truy Phong 八马追风

Tám con ngựa phi theo gió: sức mạnh trọn vẹn, tốc độ tối đa, quyết tâm bứt phá và khát vọng tiến về phía trước.

 

❖ Nguồn gốc điển tích

Hình tượng Bát Mã bắt nguồn từ điển tích về Bát Tuấn (八骏) của Chu Mục Vương (周穆王, trị vì khoảng thế kỷ X TCN), vị quân vương nổi tiếng của nhà Chu. Theo truyền thuyết, Chu Mục Vương sở hữu tám con ngựa quý, có thể ngày đi nghìn dặm, tượng trưng cho thời kỳ thái bình thịnh trị và khát vọng mở mang bờ cõi. Từ đó, Bát Mã trở thành hình ảnh gắn liền với quyền uy, lý tưởng cai trị và vận hội hanh thông.

Tám con tuấn mã thường được gọi bằng các tên biểu trưng, mỗi con đại diện cho một phẩm chất cát tường:

  • Xích Ký (赤骥): Ngựa đỏ – tốc độ, đột phá và năng lượng cực đại
  • Đạo Ly (盗骊): Ngựa đen – sức mạnh bền bỉ và ý chí kiên định
  • Bạch Nghĩa (白义): Ngựa trắng – chính trực, thuần khiết và hiền tài
  • Du Luân (逾轮): Nhanh hơn bánh xe – hiệu suất và nhịp độ vượt trội
  • Sơn Tử (山子): Ngựa vượt núi – sự vững chãi và khả năng chinh phục địa hình khó khăn
  • Cừ Hoàng (渠黄): Ngựa vàng – phú quý, thịnh vượng và địa vị cao sang
  • Hoa Lưu (骅骝): Ngựa đẹp nổi tiếng – may mắn, danh vọng và vẻ rực rỡ
  • Lục Nhĩ (绿耳): Ngựa tai xanh – nhạy bén, trí tuệ và khả năng nắm bắt cơ hội.

 

❖ Tạo hình trong hội họa đương đại

Trong mỹ thuật Trung Quốc thế kỷ XX, hình tượng Bát Mã Truy Phong (八马追风) được tái cấu trúc theo một tinh thần tạo hình mới, gắn liền với ảnh hưởng mang tính bước ngoặt của Từ Bi Hồng (徐悲鸿). Trên cơ sở kế thừa bút pháp thủy mặc truyền thống Trung Hoa, đồng thời tiếp thu kỹ thuật giải phẫu và tinh thần hiện thực của hội họa phương Tây, ông đã thiết lập một mô thức biểu hiện ngựa hoàn toàn khác biệt: cấu trúc giải phẫu chính xác, động lực hình khối mạch lạc và cảm giác chuyển động mạnh mẽ hướng về phía trước.

Các tác phẩm ngựa tiêu biểu của Từ Bi Hồng, đặc biệt là Lục Tuấn Đồ (六骏图), được giới nghiên cứu đánh giá như một chuẩn mực thị giác và tinh thần trong việc biểu đạt hình tượng ngựa của hội họa Trung Quốc hiện đại. Vì vậy, dù không trực tiếp sáng tác đề tài Bát Mã Truy Phong, ngôn ngữ tạo hình ngựa phi mà ông kiến lập đã trở thành nền tảng quan trọng, chi phối sâu sắc phần lớn các sáng tác Bát Mã Truy Phong và Mã Đáo Thành Công trong mỹ thuật đương đại.

 

💡 Có thể bạn đã biết!

Từ Bi Hồng có vẽ Bát Tuấn Toàn Đồ (!)

Dù Bát Tuấn Toàn Đồ (八骏全图) thường được nhắc đến như một biến thể mở rộng từ bút tích của Từ Bi Hồng, nhưng giá trị của tác phẩm này vẫn chưa đạt được sự đồng thuận tuyệt đối từ các chuyên gia.

Bách Mã & Bát Mã: Lựa Chọn Họa Tiết Ngựa Cho Năm Bính Ngọ
Bát Tuấn Toàn Đồ (八骏全图) được cho là do Từ Bi Hồng (徐悲鴻) sáng tác – nguồn: internet

Nhiều ý kiến cho rằng, việc thêm thắt số lượng ngựa không làm tăng thêm giá trị cho tác phẩm bằng sự cô đọng của bố cục gốc. Có thể nói, chỉ ở Lục Tuấn Đồ, người xem mới thấy được sự thăng hoa cực hạn của bút pháp ‘Nhất tẩy vạn cổ phàm mã không’ – nơi tinh thần và kỹ thuật của bậc thầy họ Từ đạt tới độ toàn mỹ.

 

❖  Tiếp biến văn hóa tại Việt Nam

Trong tiến trình giao thoa văn hóa Á Đông, hình tượng Bát Mã có nguồn gốc từ mỹ thuật Trung Quốc đã được tiếp nhận và bản địa hóa trong đời sống văn hóa cũng như mỹ thuật phong thủy Việt Nam. Tại Việt Nam, đề tài này gắn liền với ý niệm “Mã đáo thành công” – một biểu trưng mang tính chúc tụng, hàm nghĩa khởi đầu thuận lợi, vạn sự hanh thông và thành công đạt được trong thời gian ngắn.

Phân tích từ vựng “Mã đáo thành công”

  • Mã (马)Ngựa: biểu trưng cho tốc độ, sức mạnh, tinh thần xông pha và khả năng hành động nhanh chóng
  • Đáo (到)Đến: hàm ý đến nơi, xuất hiện kịp thời, không chậm trễ
  • Thành công (成功)Hoàn thành, đạt kết quả: chỉ kết quả tốt đẹp, công lao được đền đáp
Thành phầnNghĩa biểu trưngÝ nghĩa logic
Mã (马)Nhanh (Swift)Xung lực khởi đầu mạnh mẽ
Đáo (到)Đến, xuất hiện (Immediate)Chạm đích tức thì, không có độ trễ
Thành công (成功)Kết quả đạt được (Instant result)Kết quả đạt được ngay lập tức

 

Như vậy, Mã Đáo Thành Công 《马到成功》 nghĩa là:

  • 🇻🇳 Dịch nghĩa: Vừa khởi đầu đã gặt hái thành công.
    Lời chúc: Chúc khởi đầu hanh thông, sớm gặt hái thành công!
  • 🇺🇸 Meaning: To succeed immediately upon starting.
    Common wish: Wishing immediate success!
    Formal wish: Wishing success from the very outset!

 

💡 Có thể bạn đã biết!

Việt Nam cũng có điển tích “Mã đáo thành công”

Vào mùa xuân năm Kỷ Dậu (1789), sau khi đại phá quân Thanh trong chiến dịch Ngọc Hồi – Đống Đa, nghĩa quân Tây Sơn dưới sự chỉ huy của Hoàng đế Quang Trung trở về Thăng Long. Theo truyền thuyết dân gian, trên đường khải hoàn, nhà vua bắt gặp vườn đào Nhật Tân đang độ xuân nở rộ, liền cho tuyển chọn một cành đào đẹp nhất, giao người phi ngựa mang về Phú Xuân để báo tin thắng trận cho Công chúa Ngọc Hân, ái nữ triều Lê, khi ấy là Hữu cung Hoàng hậu.

Giai thoại được xem là một trong những điển tích giàu tính biểu tượng của mối tình sử Ngọc Hân và Nguyễn Huệ. Dù không được ghi chép trong chính sử, giai thoại này vẫn tồn tại bền bỉ trong ký ức văn hóa dân gian, phản ánh sự tiếp nối lịch sử vượt trên triều đại, tình cảm dân tộc vượt trên địa lý, cùng khát vọng mùa xuân hòa bình, đoàn viên trên toàn bờ cõi. Hình ảnh “vó ngựa thần tốc báo tin chiến thắng” trở thành phiên bản “mã đáo thành công” đậm đà bản sắc Việt.

 

❖  Họa tiết Bát Mã trong thiết kế Hộp Tết

Ảnh hưởng từ Lục Tuấn Đồ của Từ Bi Hồng, họa tiết Bát Mã mang đậm tính “động”, thể hiện hình ảnh đàn tám con ngựa phi nước đại với nhịp điệu mạnh mẽ và năng lượng cao, tạo cảm giác tốc độ, quyết liệt và bứt phá không ngừng.

Trong văn hóa Á Đông, hình ảnh ngựa phi tượng trưng cho ý chí kiên cường, khí chất phi phàm và sức mạnh đoàn kết, đồng thời gợi liên tưởng trực tiếp đến thành ngữ “Mã đáo thành công” – lời chúc khởi đầu thuận lợi và thắng lợi nhanh chóng.

Họa tiết này đặc biệt phù hợp in trên Hộp Tết dành cho người mới thăng chức, doanh nghiệp khởi nghiệp hoặc bước vào giai đoạn tăng trưởng mới, gửi gắm thông điệp hành động quyết đoán, đạt mục tiêu sớm và thành công bền vững. Đồng thời, Bát Mã cũng là lựa chọn lý tưởng làm họa tiết trên hộp quà mừng tân gia, khai trương hoặc khởi động dự án mới.

 

🔎 So sánh nhanh: Bách Mã vs. Bát Mã

Tiêu chíBách Mã (100 Ngựa)Bát Mã (8 Ngựa)
Trạng tháiChủ yếu mang tính “tĩnh”: ngựa đứng, nằm, gặm cỏ hoặc di chuyển thong dong, tạo cảm giác an hòa và trật tự.Chủ yếu mang tính “động”: ngựa phi nước đại, bờm và đuôi tung bay, nhấn mạnh tốc độ và động năng.
Bối cảnhPhong cảnh được thể hiện chi tiết: cây liễu, dòng suối, thảm cỏ rộng, tạo không gian liên tục của tranh cuộn truyền thống.Bối cảnh thường tối giản, tập trung hoàn toàn vào chuyển động và sức mạnh của hình tượng ngựa.
Kỹ thuậtTạo hình tỉ mỉ, trau chuốt, chú trọng ánh sáng – bóng tối và tả thực theo phong cách hội họa phương TâyBút pháp phóng khoáng, mạnh mẽ, lột tả cấu trúc giải phẫu, sức căng cơ bắp và nhịp điệu chuyển động.
Tinh thần thẩm mỹNhấn mạnh trật tự, ổn định và tính hài hòa tổng thể, phản ánh lý tưởng thái bình thịnh trị trong tư duy mỹ học truyền thống.Đề cao động lực bứt phá, nhịp độ hành động và khát vọng tiến lên, gắn với tinh thần tự do và tư duy hiện đại.

 

KẾT LUẬN

Trong thiết kế Hộp Quà Tết Bính Ngọ 2026, hình tượng ngựa không nên được chọn theo số lượng tùy ý hay quy luật thẩm mỹ thị giác, mà cần được định vị rõ theo trạng thái năng lượng và thông điệp phong thủy mà thương hiệu muốn gửi gắm.

▸ Họa tiết Bách Mã (100 Ngựa), mang tinh thần tĩnh tại – ổn định – tích lũy 👉 phù hợp với các doanh nghiệp đã có nền móng vững chắc, hướng tới sự gắn kết nội bộ, khẳng định vị thế, thịnh vượng bền lâu.

▸ Họa tiết Bát Mã (8 Ngựa), đại diện cho động lực – tăng tốc – bứt phá 👉 thích hợp cho cá nhân, doanh nghiệp đang khởi sự, mở rộng hoặc bước vào giai đoạn tăng trưởng mới, với lời chúc “Mã đáo thành công”.

Việc hiểu đúng nguồn gốc tạo hình, trạng thái thẩm mỹ và ý nghĩa phong thủy của từng hình mẫu giúp các thiết kế trang trí trên Hộp Tết hay hộp quà tặng không chỉ đẹp về hình thức, mà còn đúng về tinh thần, trúng về thông điệp và phù hợp với đối tượng sử dụng. Đây chính là yếu tố tạo nên giá trị khác biệt và chiều sâu văn hóa cho quà Tết Bính Ngọ 2026.

Với gần 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn và thiết kế hộp quà, hộp Tết, Newlifepack tự hào là đối tác tin cậy đồng hành cùng doanh nghiệp kiến tạo các giải pháp hộp bao bì và hộp quà tặng khác biệt, ấn tượng. Chúng tôi chú trọng hài hòa giữa chuẩn mực thẩm mỹ và khoa học phong thủy, truyền tải thông điệp tinh tế, giàu cảm xúc. Góp phần gia tăng giá trị sản phẩm và nâng tầm hình ảnh thương hiệu bền vững.

 


 

Newlifepack Co., Ltd.

Nhà Sản xuất Bao bì giấy chuyên nghiệp

Chuyên thiết kế – in ấn – sản xuất: hộp Tết, hộp Trung Thu, hộp quà tặng, hộp bao bì, hộp theo yêu cầu.
MOQ: Hộp cứng 500–1.000 | Hộp sóng 1.000–2.000 | Hộp mềm >5.000 mỗi mẫu.

Thế mạnh: CHIPBOARD & METALIZE

▸ Dây chuyền Hộp Cứng (carton lạnh) hoàn chỉnh, không gia công ngoài.
▸ In offset & in UV trên máy in KOMORI Lithrone giá trị đầu tư 2 triệu USD.
▸ Hiệu ứng cao cấp: móc metalize, drip-off kéo cát, dập nổi 3D, ép kim điêu khắc.

Liên hệ tư vấn – báo giá – đặt hàng

🏭 Địa chỉ: 68 Trần Văn Chẩm, xã Củ Chi, TP. Hồ Chí Minh (thị trấn Củ Chi cũ)
📞 Điện thoại: 028 3790 2768
📱 Hotline: 0828 44 9999 (+zalo)
✉️ Email: box@newlifepack.com (EN / 中文)
🌐 Website: newlifepack.com
📘 Fanpage: facebook.com/newlifepack

Bài viết liên quan

https://newlifepack.com/wp-content/uploads/2024/09/user.svg